Centrum Nauki o Laktacji im. ANNY OSLISLO

Sytuacje szczególne – bliźnięta, cięcie cesarskie

BLIŹNIĘTA

Większość kobiet jest w stanie wykarmić piersią więcej niż jedno dziecko, jeśli uzyska właściwą opiekę dostosowaną do sytuacji (Lawrence 2005).

Jak postępować w przypadku zdrowych, donoszonych lub prawie donoszonych bliźniąt i trojaczków?

Jak postępować w przypadku powikłań noworodkowych?

Kangurowanie bliźniąt fot. A. Oslislo

Najlepszymi pozycjami do jednoczesnego karmienia bliźniąt są:

Matka, karmiąc bliźniaki, może zmieniać piersi podczas każdego karmienia lub raz na dobę (wygodniejsza opcja). Trzeba zwrócić jej uwagę na konieczność bacznej obserwacji dzieci. Dziecko słabsze, mniejsze, gorzej ssące wymaga większej troski – należy je częściej bądź dłużej przystawiać do piersi. Często trzeba pomóc matce w organizacji karmienia wieloraczków, zachowując bardzo elastyczną postawę (Mikiel-Kostyra 1998).

CESARSKIE CIĘCIE

Odsetek cięć cesarskich wzrasta od 10-15% do 40% w USA!; w Polsce waha się w granicach 20%. Cięcie cesarskie jest częściej niż poród siłami natury  związane z nieudanym początkiem laktacji. Z badań wynika, że jeśli mimo początkowych trudności na starcie zostaną one przezwyciężone dzięki wytężonej pracy personelu oraz  matki karmiącej i jej najbliższych i uda się rozpocząć karmienie piersią w szpitalu, to sposób rozwiązania nie ma wpływu na ostateczną długość karmienia dziecka. (Ślizień-Kuczapska, 2012)

Karmienie piersią jest jak najbardziej możliwe – i wskazane – po cięciu cesarskim (AAP 2005, Oslislo 2005). Ze względu na większą niedyspozycję matki (znieczulenie, szwy, ból, zmniejszona możliwość ruchu) personel szpitala musi pomóc jej rozpocząć karmienie i przetrwać trudne pierwsze dni po zabiegu. Najlepiej wykonywać cesarskie cięcie w znieczuleniu przewodowym, ponieważ ogranicza to czas sedacji matki i umożliwia pierwszy kontakt „skóra do skóry” i pierwsze karmienie bezpośrednio po porodzie, często jeszcze na sali operacyjnej. Matka i dziecko powinni przebywać razem na sali przez cały okres hospitalizacji (AAP 2005)

Optymalny czas rozpoczęcia karmienia to okres do 6 godzin po zabiegu; jeżeli w tym czasie nie udaje się rozpocząć karmienia należy pomóc matce odciągać pokarm. Należy pamiętać, że cesarskie cięcie jest jednym z istotnych czynników ryzyka opóźnienia laktogenezy II. Jednak często przeszkodą w rozpoczęciu karmienia jest rutyna szpitalna zaburzająca laktację: oddzielenie matki i dziecka pomimo dobrego stanu obojga, pierwsze karmienie po 24 h lub później od zabiegu (Kostyra 1998).

Terapię przeciwbólową należy prowadzić w sposób jak najmniej oddziaływujący na dziecko (preferowane są podawane dożylnie paracetamol i tramadol)

Pozycje wygodne do karmienia po cięciu cesarskim:

rys. K. Falsińska-Rubik
rys. K. Falsińska-Rubik

Zalecania laktacyjne (Ślizień-Kuczapska 2012):

Piśmiennictwo:

Lawrence RA, Lawrence RM. Breastfeeding. A Guide for the Medical Profession, Mosby  2005.

Oslislo A. Karmienie piersią bliźniąt i wieloraczków. W: Szkolenie Problemy w laktacji. Sesja 1. KUKP. 2005: 19-25

Oslislo A. Wcześniactwo a karmienie piersią. W: Szkolenie Problemy w laktacji. Sesja 1. KUKP. 2005: 27 – 38

Oslislo A., Nehring-Gugulska M. Żukowska – Rubik M.: Metody dokarmiania dzieci karmionych piersią. Standardy Medyczne/Pediatria 2010 (7): 329 – 337

Oslislo A. , Królak-Olejnik B. Kaźmierczak W.: Postępowanie poporodowe dotyczące laktacji u noworodków z ekstremalnie małą i bardzo małą urodzeniową masą ciała. Gin. Pol. 2004; 75: 298-301.

Mikiel-Kostyra K, Mazur J.: Uwarunkowania żywienia noworodków w szpitalnej opiece poporodowej. Część I: czynniki wpływające na rozpoczęcie karmienia piersią. Gin Pol 1998; 69:783-88

Żukowska – Rubik M, Oslislo A., Nehring – Gugulska M. Praca zbiorowa. Jak wspierać karmienie piersią w placówkach służby zdrowia. Wyd. II. KUKP. Warszawa 2009

Osuch K. Nehring- Gugulska M. Odciąganie i przechowywanie pokarmu. Materiały na kurs Problemy w Laktacji. CNoL. 2009

Ślizień-Kuczapska E. Powikłania ciąży i porodu. W: Karmienie piersią w teorii i praktyce. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012

AAP. Lawrence M. Gartner, Jane Morton, Ruth A. Lawrence, Audrey J. Naylor, Donna O Hare, Richard J. Schandler i Arthur I. Eidelman. American Academy of Pediatrics. Section on breastfeeding. Breastfeeding and the Use of Human Milk, Pediatrics 2005; 115; 496-506. Opracowanie polskie: Medycyna Praktyczna – pediatria. 6/2005: 31-39. Medycyna Praktyczna – Położnictwo i Ginekologia. 1/2006:21-28.

Zapisz się na newsletter